Leoś

Ciekawostki

Strix Uralensis

Puszczyk Uralski

"Leoś"

 

Puszczyk Uralski (Strix Uralensis)

Zamieszkuje pas tajgi od Półwyspu Skandynawskiego po pacyficzne wybrzeża wschodniej Azji i Japonię. Wywodzi się z chłodnych rejonów Europy i Azji. Izolowane populacje na północy Karpat, w Starej Płaninie, Niemczech, Czechach, Węgrzech i na południu Alp są uznawane za relikt okresu lodowcowego.

Południowa granica zasięgu przebiega przez lasy Mazur, jednak niewiele wiadomo na temat zanikającej populacji mazurskiej. Poza tym w Polsce występuje bardzo nielicznie w górach południowo-wschodniej części kraju, w Karpatach m.in. w Gorcach, przedgórzu, na Roztoczu, Zamojszczyźnie i Kielecczyźnie. Od początku lat 20. bieżącego stulecia w całych polskich Karpatach stwierdza się trend wzrostowy tego gatunku. W 2025 r. wykryto rekordową liczbę rewirów puszczyka uralskiego w Tatrzańskim Parku Narodowym – co najmniej sześć.

Wygląd zewnętrzny
To jedna z największych europejskich sów. W upierzeniu brak dymorfizmu płciowego, lecz samice są znacznie większe od samców. Większy od puszczyka, ma dłuższy, silnie prążkowany ogon z pięcioma szerokimi, ciemnymi pręgami. Ubarwienie ogólnie szaro-białe z czarnymi i białymi plamkami oraz czarnym kreskowaniem na spodzie, gdzie nie ma poprzecznych prążków. Szlara szarożółta w kształcie koła, obwiedziona cienką czarnobrązową linią z czarnymi oczami, służy za cechę rozpoznawczą gatunku. Na grzbiecie ciemne plamy są bardziej podłużne, większe i ciemniejsze. Lotki i sterówki w szerokie, poprzeczne pasy barwy szarej i jasnobrązowej. Nogi gęsto opierzone. Młode są podobne do dorosłych, ale mają jaśniejszą, wyraźniej zaznaczoną szlarę. Pierwszy puch ma rdzawy kolor, a drugi wyraźnie ciemno prążkowany.
Rozmiarami dorównuje małym puchaczom. Od innych dużych sów różni go długi ogon widoczny dobrze w czasie lotu. W przeciwieństwie do puszczyka ma poprzeczne pasy na sterówkach i jasnożółty dziób (u puszczyka szarożółty do zielonkawoszarego).

 

Charakterystyka i sekrety gatunku

Choć puszczyk uralski z sylwetki może przypominać popularnego puszczyka zwyczajnego, jest od niego znacznie większy – rozpiętością skrzydeł potrafi dorównać mniejszym osobnikom puchacza. Wyróżnia się jasnym, szaro-białym upierzeniem z charakterystycznym, podłużnym kreskowaniem, które w gęstwinie lasu zapewnia mu idealny kamuflaż.

Cecha Specyfikacja puszczyka uralskiego
Rozpiętość skrzydeł od 115 do 130 cm
Waga ciała ok. 600 – 1300 g (samice są wyraźnie większe)
Cechy szczególne Wyjątkowo długi, klinowaty ogon oraz jednolicie ciemne, wręcz czarne oczy
Środowisko naturalne Pas północnej tajgi, lasy mieszane oraz pasma górskie (w Polsce m.in. Karpaty)

Jak wygląda i czym się charakteryzuje puszczyk uralski?

Puszczyk uralski na pierwszy rzut oka zachwyca swoimi gabarytami. Ustępuje wielkością jedynie puchaczowi, a jego rozpiętość skrzydeł może dochodzić do ponad 130 cm.

  • Wygląd: Charakteryzuje się jasnym, szaro-białym upierzeniem z wyraźnymi, podłużnymi ciemnymi kreskami. Jego „twarz”, czyli tzw. szponiasta szlara, jest duża, okrągła i jasna, z głęboko osadzonymi, czarnymi oczami, które potrafią zahipnotyzować każdego obserwatora.

  • Ogon: To, co wyróżnia go na tle innych puszczyków, to wyjątkowo długi, klinowaty ogon, który pomaga mu w precyzyjnym manewrowaniu między drzewami.

  • Natura: W środowisku naturalnym (zamieszkuje głównie pas północnej tajgi oraz Karpaty) puszczyk uralski słynie z ogromnej odwagi i instynktu opiekuńczego – potrafi zaciekle bronić swojego terytorium.